Fon Krizinde Algoritma Devrede: Mehmet Şimşek Haksız Kazanç Listesini Açıkladı

Hazine ve Maliye Bakanı Mehmet Şimşek, fon piyasalarında yaşanan kriz ve yürütülen tasfiye süreçlerine ilişkin kapsamlı değerlendirmelerde bulundu. Tasarruf Mevduatı Sigorta Fonu (TMSF), Adalet Bakanlığı ve Merkezi Kayıt Kuruluşunun (MKK) ortaklaşa bir çalışma gerçekleştirdiğini duyuran Şimşek, özel olarak tasarlanan bir algoritma sayesinde fonların kuruluşundan kapatılmasına kadar olan dönemdeki usulsüzlüklerin ve piyasa dengesini bozan eylemlerin tek tek tespit edildiğini aktardı. Bu yöntemle usulsüz işlemlerden gelir elde ettiği belirlenen kişilerin oluşturulan listelerle TMSF ile Adalet Bakanlığına teslim edildiği kaydedildi.

Süreç dahilinde yürütülen tasfiye adımları ve portföy şirketlerinin durumuna değinen Bakan Şimşek, 7 portföy şirketinden 4'ünün olağan tasfiye işlemlerinin tamamlanma aşamasına geldiğini bildirdi. Hedef Portföy bünyesindeki 31 fonun da bu hafta içinde olağan tasfiye kapsamına alınarak sürecin nihayete erdirilmesinin amaçlandığı ifade edildi. Olağanüstü tasfiye prosedürüne tabi tutulan Tera, Pusula ve Atlas şirketlerinden Atlas'ın yöneticilerinin TMSF ile temas halinde olduğunu belirten Şimşek, söz konusu yönetimin sistem dışına çıkarılan kaynakları iade etme yönünde irade gösterdiğini paylaştı. Sermaye Piyasası Kurulunun (SPK) alacağı kararlar doğrultusunda kamuoyunun bilgilendirileceği dile getirildi.

Mağduriyetlerin giderilmesi ve ödemelerin yapılması planına ilişkin bilgiler veren Şimşek, Birleşik Fon Bankası bünyesinde 131 fon için ayrı hesaplar ve genel bir ana hesap olmak üzere toplam 132 hesap açıldığını kaydetti. Bu hesaplara finansman aktarımının iki ayrı yoldan sağlanacağı vurgulandı. Birinci kanalı manipülatif hisselerden aşırı kazanç sağlayanların sunduğu gönüllü iadeler oluştururken, ikinci aşamada enflasyonun üzerinde, özellikle 10 milyon lira ve üzeri reel gelir elde eden birkaç yüz kişisel ve kurumsal aktöre başvurulacağı bildirildi. Bu tarafların davet edileceği, gönüllü iade yapılmaması halinde hukuki yolların devreye sokulacağı belirtildi. Toplanan geri kazanım kaynaklarıyla yatırımcıların yatırdıkları meblağları geri alabilmesinin hedeflendiği, haksız kazanç elde edenlerin şahsi mal varlıklarına da başvurulacağı aktarıldı. 390 bin hesabın 1 milyon liraya kadar olan ödeme kapasitesiyle temizleneceği, kanun tasarısının geçmesiyle tasfiyenin büyük oranda tamamlanacağı ve yetersiz kaynak durumuna karşı geçici tasfiye kanun tasarısında gerekli düzenlemelerin yer aldığı ifade edildi.

Sermaye piyasalarının ve kurumsal yapının güçlendirilmesine dönük adımlara dikkat çeken Bakan Şimşek, fon piyasasının serbest fonların TEFAS'a açılmasıyla farklı bir boyuta taşındığını, ancak kapalı kalması gereken alanların bulaşıcılık riski oluşturduğunu ifade etti. Gelecekte benzer aksaklıkların yaşanmaması adına gözetim ve denetim mekanizmalarının artırılacağı, ilgili kurumların teknolojik ve kurumsal kapasitelerinin destekleneceği açıklandı. Vergi Denetim Kurulundaki tecrübeli müfettişlerin ihtiyaç halinde kanun yoluyla ilgili kurumlara aktarılabileceği, fonların tüzel kişilik yapısındaki muğlaklıkların giderileceği ve mevzuatın sıkılaştırılacağı belirtildi.

Piyasalardaki genel risk durumunu da değerlendiren Şimşek, yaşanan sorunun ekonominin geneline yayılma veya bankacılık sektörünü tehdit etme riskinin bulunmadığını belirtti. Fonlardan şu ana kadar gerçekleşen net çıkış miktarının 647 milyar lira olduğunu, bu tutarın 287 milyar liralık kısmının yabancı yatırımcı çıkışlarından kaynaklandığını ve ayrılan fonların mevduata yöneldiğini vurguladı. Son olarak, tasfiye ve kredi süreçlerinde kesinlikle kamu kaynağı veya devlet garantisi kullanılmayacağını vurgulayan Şimşek, Kredi Garanti Fonunun (KGF) yalnızca kendi öz kaynaklarıyla, manipülasyona karışmamış firmalara yönelik oluşturabileceği kredi çerçevelerine olumlu bakılabileceğini kaydetti.