Sıvılaştırılmış Kandırmaca!

Özellikle sıvılaştırmaya ve seyreltilmeye uygun ürün satan firmalar pazaryeri siteleri üzerinden ücretsiz kurumsal satış bayiliği açarken, sattıkları ürünün mecburen kutusunun açılması ile çoğu ürünü de iade kuralları dışında tutuyor.  Bu nedenle içeriği değiştirilen, sıvılaştırma oranı yükseltilen, etkin maddeleri azaltılan ve ürünün orijinal kutusuna birebir benzetilerek satışa çıkartılan ürünlerle pazaryeri sitelerinde yaygın olarak karşılaşılıyor.

‘KAPAĞI AÇILDI’ GEREKÇESİ!
Pazaryeri sitelerini kullanarak özelliği seyreltilmiş ürün satan firmalar, kanunun boşluğundan faydalanarak, ‘cayma hakkı kullanılamaz’ kategorisine giren ürünlerin satışına ağırlık veriyor.  Firmalar; kolonya, koltuk altı rollon, deodorant, parfüm, kozmetik ürünler, krem, sıvı yağ gibi ürünlerde kanunlara göre kutusu açıldığı için ‘Hijyen sorunu oluştu, kullanılan ve kutusu açılıp aparatları birleştirilen ürün tekrar satışa sunulamaz’ gerekçesini kullanıyor. Bu gerekçelere dayandırılarak ürün iadesini kabul etmeyen satıcı firmaların sayısı, tanınmış pazaryeri sitelerinde her geçen gün daha da artıyor.

ŞİKAYETLER GİDEREK ARTIYOR!
Her geçen gün artan mağduriyetler karşısında adeta elleri kolları bağlanan tüketiciler, pazaryeri sitelerinden de gerekli desteği alamıyor. Satılan üründen ve satış yeri bayiliği verdiği satıcı firmadan sorumlu olmalarına, iade politikası yükümlülüklerini taşımalarına, vatandaşlardan gelen ve her geçen gün artan ‘Kandırıldık’ türündeki yorumlara rağmen bir yaptırım uygulamayan pazaryeri siteleri, sorunun daha fazla büyümesini tetikliyor, sorunun çözümü açısından sorunlu firmaları ‘Yasaklı satıcı’ kapsamına almıyor.

KANDIRMACA NASIL YAPILIYOR?
Türkiye’deki tanınmış pazaryeri sitelerine gerekli evrakları göndererek ücretsiz olarak satış bayiliği açan, tağşiş edilmiş ürün satan firmalar, ardından piyasadan daha ucuza veya ‘Bir alana bir bedava, 5’i bir arada en ucuz fiyata’ gibi başlıklarla ürünü kullanıcıların arama ağlarına taşıyor. Satacakları ürünlerin içeriğini sıvılaştırarak veya etkin maddelerini azaltarak daha ucuza ürün elde eden firmalar, böylece ürünlerin kullanım etkisini düşürüyor, daha az hammadde ile etkisi düşük daha fazla sayıda ürün satışı yapmanın önünü açıyor. Ürünün kutusunu taklit ettirip görsel olarak orijinalinin benzeri kutu ürettiren firmalar, yine orijinal ürün etiketinin bir kopyasını da bastırarak ürünlerin üzerine yapıştırıyor. Ürünlerin açıklamasına da orijinaldeki bilgilerin aynısı giren kötü niyetli firma temsilcileri, ürün satışını pazaryeri siteleri üzerinden gerçekleştirerek mağduriyet oluşumunu başlatıyor.

ÜRÜN TESLİM EDİLİYOR, GERİ ALINMIYOR!
Ürünün kargo ile alıcıya ulaşması ile alıcı paketi açıyor ve rollon, ruj, rimel, krem vb. ürünleri denemek için kullanımını yapıyor. Sahte veya içeriği seyreltilmiş ürün olduğu kullanıldıktan sonra anlaşılabilen bu tür ürünleri ‘Kullanıldığı gerekçe gösterilerek’ iade kapsamına almayan firmalar, yorumlara bırakılan yüzlerce şikâyete rağmen kararlığından ve oluşturduğu mağduriyetten geri adım atmıyor.

PAZARYERİ SİTELERİ DUYARSIZ KALIYOR!
Satılan her üründen komisyon alan tanınmış pazaryeri siteleri ise şikayetlere ve telefonlara rağmen firmaların sözleşmelerini iptal etmiyor, vatandaşın mağduriyetini gidermiyor. Oluşturulan iade şartları vatandaşların ürünü geri vermesini imkânsız kılarken, çoğu ürünün cazip fiyatı ve hukuki mücadeleyi engelleyen fiyat-miktar boyutu nedeniyle pek çok vatandaşta hukuki yollardaki zorluğu düşünerek konuyu hakem heyetine veya yargıya taşımıyor.

HANGİ ÜRÜNLER İADE KAPSAMINA GİRMİYOR?
Kişisel bakım, kozmetik ürünleri denemek için vücuda fiziki olarak temas edeceği için iade yapılamıyor. Roll-on, deodorant, parfüm, krem, losyon gibi kozmetik ürünler, ruj, rimel, fondöten, BB-CC krem, kapatıcı (concealer), pudra, allık, bronzer, aydınlatıcı (highlighter), far (eyeshadow), eyeliner, kaş kalemi / kaş jeli, göz bazı (primer), lip gloss (parlatıcı), dudak kalemi, lip tint, makyaj süngeri, fırçalar gibi makyaj ürünleri, iç çamaşırı, mayo / bikini gibi hijyen ürünleri, diş fırçası, tıraş makinesi gibi kişisel kullanım ürünleri, gıda & takviye, protein tozu vb. gibi açılmış gıda ürünleri iade kapsamında satıcının inisiyatifi ile geri alınmayabiliyor, ürünlerin içeriği seyreltilmesine rağmen kanundaki iade şartları ‘ayıplı mal’ kategorisini etkisiz kılıyor. Ayıplı mal düşüncesi ile iade edilmeye çalışılan süreçte ise hukuki yönden uzun bir mücadele, ürün mağdurlarını bu yolu denemekten uzak tutuyor.

DENETİMLER NEREDE?
Devletin kurumları üretim tesislerine baskın düzenleyerek dönem dönem sahte ve tağşiş edilmiş ürünleri yakalarken, kanunen satışı pazaryeri sitelerinde yapılan tağşiş ürünlere karşı ise denetim noktasında yetersiz kalıyor. Pazaryeri sitelerindeki iade politikası, ürünün kullanılmış olması gibi gerekçeler denetim politikasını zayıflatırken, ürünün tağşiş olmadığını gösteren belge ve inandırıcı deliller pazaryeri siteleri tarafından firmalardan talep edilmiyor. Pazaryeri siteleri satıştan kar elde etmesine rağmen ürün üzerinde bir denetim mekanizması kurmazken, ucuz olan ürünün etikette yazan bilgilerin tersine seyreltilmiş olması bile serbest piyasa ekonomisinde gelişen fiyat politikası olarak yorumlanabiliyor.

PAZARYERİ SİTELERİNDEKİ BAZI ŞİKAYETLER
Pazaryeri e ticaret sitelerine konuya dair binlerce şikâyet atılırken, vatandaşların mesajlarına yansıyan tepkilerin bazıları şunlar olarak göze çarpıyor. “Ürün normalde sıvı olması gerekirken bana gelen ürün jel kıvamında ve rengi farklı.” “Ürün sahte, koku ve şekil tamamen farklıydı.” “Şişe kalitesiz, içinde baloncuklar var. Açıkça sahteydi.” “Ürün sahte çıktı, yüzümde ciddi sivilce ve lekeler oluştu.” “Seyreltilmiş içerik, düşük kalite dolum, merdiven altı üretim.” “Sahte veya tağşiş ürün olup olmadığını sordum ama cevap alamadım.” “Şeker şurubu, karışım yağ” “Açık ürün gönderme olayı var. İade ürünler tekrar satılıyor.” “Aynı platformda hem orijinal hem fake ürün var.” “Kıvamı farklı / aşırı sıvı” “Kokusu kalıcı değil” “Ambalaj kalitesiz” “Nintendo ürünlerinde bile baya çakma satılıyor.”

Kaynak: Akdenizde Yeni Yüzyıl